Phương pháp giải Các dạng bài tập phân tích, trình bày vùng ĐB Sông Cửu Long Địa lí 12

PHÂN LOẠI VÀ PHƯƠNG PHẢI GIẢI CÁC DẠNG BÀI TẬP PHÂN TÍCH, TRÌNH BÀY VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG

Các câu hỏi thuộc dạng trình bày rất đa dạng về nội dung. Khi cần kiểm tra kiến thức cơ bản của thí sinh, người ta có thể đưa ra câu hỏi ở bất cứ nội dung nào trong bài vùng đồng bằng sông Cửu Long trong SGK Địa lí 12. Do vậy, ở đây không đặt vấn đề phân loại câu hỏi. Có chăng chỉ là phân loại câu hỏi theo nội dung SGK, hoặc nội dung thể hiện trong Atlat.

Có thể nhận biết dạng câu hỏi trình bày qua các từ hoặc cụm từ như "trình bày", "phân tích","nêu" hoặc "như thế nào?", "thế nào?","gì?"...

Trả lời các câu hỏi thuộc dạng trình bày không theo một mẫu nhất định nào cả. Dù là dễ vì chỉ cần nắm vững kiến thức cơ bản, nhưng không được chủ quan và nhất là không để mất điểm ở các câu hỏi thuộc bài. Việc giải các câu hỏi này, về nguyên tắc,cần được thực hiện theo các bước sau đây:

- Nhận dạng câu hỏi là bước đầu tiên cần phải làm. Việc nhận dạng ở đây khá dễ dàng và cơ sở của nó chủ yếu dựa vào hình thức câu hỏi như đã nêu ở trên.

- Bước tiếp theo là tái hiện kiến thức đã học và trả lời theo yêu cầu câu hỏi.

Câu 1. Hiện tượng khô hạn nghiêm trọng và lũ muộn trong thời gian vừa qua đã gây ra những “thiệt hại kép” cho Đồng bằng sông Cửu Long như thế nào?

Hướng dẫn giải

- Nguy cơ cháy rừng cao, hiện tượng đất bị bốc phèn, bốc mặn làm giảm diên tích đất canh tác và hệ số sử dụng đất ảnh hưởng đến sản lượng nông nghiệp.

- Người dân thiếu nước sinh hoạt và sản xuất…

- Lũ ở Đồng bằng sông Cửu Long mang lại nhiều lợi ích nhưng hiện tượng lũ muộn gây ra nhiều hệ luỵ

- Nguồn thuỷ sản giảm do lũ muộn khiến các loài sinh sản chậm, ảnh hưởng đến kế sinh nhai của bà con mùa nước nổi: đánh bắt thuỷ sản, hoạt động thủ công nghiệp (đan lưới, vó…)

- Đồng ruộng không được thau chua rửa mặn kịp thời => cơ cấu mùa vụ, cơ cấu cây trồng bị thay đổi. Đất được bồi đắp phù sa ít, ảnh hưởng đến sản lượng, năng suất lúa vụ tới….

Câu 2. Việc xây dựng hàng loạt công trình thủy điện  ở thượng lưu sông Mê Kông và biến đổi khí hậu toàn cầu có tác động đến thiên nhiên Đồng bằng sông Cửu Long như thế nào?

Hướng dẫn giải

- Hiện tượng biến đổi khí hậu toàn cầu: khí hậu nóng lên, băng tan, mực nước biển dâng.... làm gia tăng tần siất các thiên tai và thời tiết bất thường.

- Ở đồng bằng sông Cửu Long có địa hình thấp, có 1 số nơi chỉ cao 0,5 m so với mực nước biển → nước biển dâng, thủy triều lấn sâu vào đất liền → 1 số khu vực ngập trong nước, biển xâm nhập sâu đất liền, biến đổi hệ sinh thái đất liền

- Việc xây dựng các công trình thủy điện

+ Tích cực: Nếu có sự hợp tác giữa các quốc gia à tích cực: góp phần điều tiết  dòng chảy sông Mê Kông

+ Tiêu cực (Nếu không có sự hợp tác giữa các nước): Lượng nước, phù sa, tôm cá về nước ta ít hơn...

• Mùa khô mực nước sông hạ thấp hơn → ảnh hưởng mạnh mẽ của thủy triều → diện tích đất phèn và mặn mở rộng
• Chế độ nước sông Tiền và sông Hậu phụ thuộc lớn vào việc xả lũ của các hồ thủy điện ở thượng lưu → chế độ nước thất thường hơn.