Luyện tập dạng Áp dụng định luật Hacdi-Vanbec cho một gen nhiều alen Sinh học 12

ÁP DỤNG ĐỊNH LUẬT HAC ĐI – VAN BEC CHO MỘT GEN GỒM NHIỀU ALEN

- Giả sử một gen gồm r alen khác nhau kí hiệu A1, A2, …, Ar có tần số tương ứng lá p1, p2,…,pr. Quần thể đạt trạng thái cân bằng có dạng:

(A1 + A2 +…+ Ar)² = 1 và p1 + p2 +…+ pr = 1(*)

- Dựa vào tỉ lệ kiểu hình lặn tìm được tỉ lệ alen lặn

- Dựa vào công thức (*) tính được tỉ lệ các alen còn lại từ đó xác định được cấu trúc di truyền quần thể

Ở một loài bướm, màu cánh được xác định bởi một lôcút gồm ba alen:

C₁ ( Cánh đen ) > C₂ ( Cánh xám ) > C₃ ( Cánh trắng ).

Trong đợt điều tra một quần thể bướm có 6500 con ở một địa phương, người ta thu được tần số các alen như sau: C₁ = 0,5 ; C₂ = 0,4 ; C₃ = 0,1. Nếu quần thể bướm này giao phối ngẫu nhiên, hãy xác định số lượng bướm của mỗi kiểu hình?

Hướng dẫn giải

Quần thể ở trạng thái cân bằng di truyền. Áp dụng định luật Hacđi – Van bec cho một gen gồm 3 alen ta có:

- Bướm cánh đen kiểu gen C₁C_1, C₁C_2, C₁C₃ tần số:                            .

Số lượng bướm cánh đen: 0,75 6500 = 4875 con

- Bướm cánh xám kiểu gen: C₂C₂, C₂C₃ tần số: . Số lượng bướm cánh xám là : 0,24 6500 = 1560 con.

- Bướm cánh trắng kiểu gen C₃C₃ tần số 0,1² = 0,01. Số lượng bướm cánh trắng : 0,01 6500 = 65 con

Câu 1. Một quần thể người có 36% có nhóm máu A, 12 % nhóm máu B,

3 % nhóm máu AB và 49% nhóm máu 0. Gọi p,q, r lần lượt là tần số của alen IA, IB, IO. Thì tần số của các alen trong quần thể này là:

A. p = 0,22 ;  q = 0,08 ; r = 0,7

B. p = 0,08 ; q = 0,22 ; r = 0,7

C. p = 0,7 ; q = 0,22 ; r = 0,08                         

D. p = 0,7; q = 0,08 ; r = 0,22

Câu 2. Một quần thể giao phối đang ở trạng thái cân bằng di truyền, có một locut gen gồm 4 alen với các tần số như sau:a₁(0,1), a₂(0,3), a₃(0,4), a₄(0,2). Tần số kiểu gen a₄a₄ và a₂a₃ là:

A. 0,20 và 0,70.     

B. 0,04 và 0,24        

C. 0,08 và 0,12      

D. 0,04 và 0,12.

Câu 3. Một loài thú, locut quy định màu lông gồm 3 alen theo thứ tự át hoàn toàn như sau: A > a₁ > a trong đó alen A quy định lông đen, a₁- lông xám, a – lông trắng. Quá trình ngẫu phối ở một quần thể có tỷ lệ kiểu hình là 0,51 lông đen: 0,24 lông xám: 0,25 lông trắng. Tần số tương đối của 3 alen là:

A. A = 0, 4 ; a₁= 0,1 ; a = 0,5

B. A = 0, 5 ; a₁ = 0,2 ; a = 0,3  

C. A = 0,7 ; a₁= 0,2 ; a = 0, 1

D. A = 0,3 ; a₁= 0,2 ; a = 0,5

Câu 4: Ở người gen I^A quy định máu A, gen I^B quy định máu B, I^OI^O quy định máu O, I^AI^B quy định máu AB. Một quần thể người khi đạt trạng thái cân bằng có số người mang máu B (kiểu gen I^BI^B và I^BI^O) chiếm tỉ lệ 21%, máu A (kiểu gen I^AI^A và I^AI^O) chiếm tỉ lệ 45%, nhóm máu AB (kiểu gen I^AI^B) chiếm 30%, còn lại là máu O. Tần số tương đối của các alen I^A, I^B, I^O trong quần thể này là:

A. I^A = 0.5 , I^B = 0.3 , I^O = 0.2

B. I^A = 0.6 , I^B = 0.1 , I^O = 0.3

C. I^A = 0.4 , I^B = 0.2 , I^O = 0.4

D. I^A = 0.2 , I^B = 0.7 , I^O = 0.1

ĐÁP ÁN