OPTADS360
ATNETWORK
RANDOM
ON
YOMEDIA
Banner-Video
IN_IMAGE

Địa lí 10 Kết nối tri thức Bài 14: Đất trên Trái Đất


Đất được hình thành như thế nào? Có cấu tạo ra sao? Những nhân tố nào tác động đến sự hình thành đất? Cùng HOC247 trả lời các câu hỏi này sau khi học xong nội dung bài giảng của Bài 14: Đất trên Trái Đất thuộc chương 6 Sinh quyển trong chương trình Địa lí 10 Kết nối tri thức. Mời các em cùng tham khảo!

AMBIENT-ADSENSE/lession_isads=0
QUẢNG CÁO
 
 
 

Tóm tắt lý thuyết

1.1. Khái niệm đất và vỏ phong hoá

- Đất là lớp vật chất mỏng bao phủ bề mặt các lục địa và đảo, được tạo thành do quá trình phong hoá các loại đá.

- Đất được cấu tạo bởi các thành phần chính bao gồm chất khoảng, chất hữu cơ, không khí và nước. Đặc trưng cơ bản của đất là độ phì.

- Độ phì là khả năng đất cung cấp nước, các chất dinh dưỡng và các yếu tố khác (như nhiệt, khí,...), giúp thực vật sinh trưởng và phát triển.

- Phẫu diện đất là một mặt cắt thẳng đứng của đất, có các tầng đất khác nhau. Mỗi tầng đất có quá trình hình thành khác nhau, tính chất đất cũng khác nhau về màu sắc, vật liệu, độ phì,... 

- Vỏ phong hoá là sản phẩm phong hoá của đá gốc, phần trên cùng của vỏ Trải Đất chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố bên ngoài, có cấu trúc phân tầng theo chiều thẳng đứng.

- Quan sát hình 14.1. Phẩu diện đất và vỏ phong hoá để thấy được cấu tạo của đất và vỏ phong hóa.

Hình 14.1. Phẩu diện đất và vỏ phong hoá

1.2. Các nhân tố hình thành đất

- Bất kì loại đất tự nhiên nào trên Trái Đất cũng được hỉnh thành bởi các nhân tố: đá mẹ, khí hậu, địa hình, sinh vật và thời gian. 

- Tuỳ vào điều kiện hình thành mà môi nhân tố có sụ tác động mạnh, yếu khác nhau, tạo nên các loại đất khác nhau về tính chất, thành phần và giá trị sử dụng.

Các nhân tố hình thành đất

+ Đá mẹ:

. Là nhân tố khởi đầu của quá trình hinh thành đất, các đặc tính của đá mẹ như màu sắc, cấu tạo, thành phần khoáng sẽ tác động đến tính chất lí, hoá của đất.

. Nếu đất được hình thành từ đá mẹ có tính chất chua như granit, thạch anh,... thì đất sẽ chua

. Nếu đất hình thành trên đá mẹ có tính kiềm như gabrô, badan,... thì đất mang tính kiềm.

+ Khí hậu:

. Có vai trò rất quan trọng trong quá trình hình thành đất, tác động đến sự phát triển của các nhân tố khác như đá mẹ, địa hình, sinh vật.

. Hai yếu tố nhiệt độ và lượng mưa của khí hậu có tác động mạnh nhất đến quá trình phong hoá đá và hình thành đất. Hình 14.2 thể hiện mối quan hệ giữa sự hình thành đất và khí hậu ở bán cầu Bắc là một ví ví dụ cho quá trình tác động này.

Hình 14.2. Thể hiện mối quan hệ giữa sự hình thành đất và khí hậu ở bán cầu Bắc

+ Địa hình:

. Có tác động chủ yếu tới sự phân phối nhiệt độ, độ ẩm và tích tụ vật liệu.

. Nước chảy theo độ dốc của địa hình làm xói mòn đất, rửa trôi các chất dinh dưỡng trong đất ở vùng núi cao, nhiệt độ thấp nên quá trình phong hoá diễn ra chậm, vỏ phong hoá mỏng, sự hình thành đất yếu. Ở những nơi bằng phẳng, quá trình bồi tụ chiếm ưu thế, tầng đất dày.

+ Sinh vật:

. Tham gia vào quá trình phá huỷ đá.

. Chất hữu cơ trong đất phụ thuộc rất nhiều vàũ sự xuất hiện của sinh vật tác động vào quá trình hình thành đất.

. Xác của sinh vật phân huỷ sẽ cung cấp chất dinh dưỡng cho đất.

. Giúp ngăn chặn xói mòn, rửa trôi đất.

+ Thời gian: hình thành đất được hiểu là tuổi của đất. Các loại đất tự nhiên đều cần có thời gian để hình thành.

+ Con người không tham gia vào quá trình hình thành đất tự nhiên nhưng lại có vai trò rất quan trọng làm biến đổi đất, tạo ra một số loại đất có tính chất bị biến đồi, như đất trồng lúa nước, đất bạc màu, đất xói mòn trơ sỏi đá.

ADMICRO

Bài tập minh họa

Bài tập 1: Đất được hình thành như thế nào? Những nhân tố nào tham gia vào quá trình hình thành đất?

Hướng dẫn giải:

- Đất trên Trái Đất được hình thành qua một khoảng thời gian dài dưới tác động tổng hợp của nhiều nhân tố.

- Các nhân tố tham gia vào quá trình hình thành đất: đá mẹ, khí hậu, địa hình, sinh vật và thời gian.

Bài tập 2: Nêu khái niệm của phẫu diện đất và vỏ phong hóa?

Hướng dẫn giải:

- Phẫu diện đất là một mặt cắt thẳng đứng của đất, có các tầng đất khác nhau. Mỗi tầng đất có quá trình hình thành khác nhau, tính chất đất cũng khác nhau về màu sắc, vật liệu, độ phì,... 

- Vỏ phong hoá là sản phầm phong hoá của đá gốc, phần trên cùng của vỏ Trải Đất chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố bên ngoài, có cấu trúc phân tầng theo chiều thẳng đứng.

ADMICRO

Luyện tập

Học xong bài này các em cần biết:

- Nêu được Khái niệm của phẫu diện đất và vỏ phong hóa

- Trình bày và giải thích được tác động của các nhân tố hình thành đất

3.1. Trắc nghiệm Bài 14 Địa lí 10 KNTT

Các em có thể hệ thống lại nội dung kiến thức đã học được thông qua bài kiểm tra Trắc nghiệm Địa lí 10 Kết nối tri thức Chương 6 Bài 14 cực hay có đáp án và lời giải chi tiết. 

Câu 4-10: Mời các em đăng nhập xem tiếp nội dung và thi thử Online để củng cố kiến thức về bài học này nhé!

3.2. Bài tập SGK Bài 14 Địa lí 10 KNTT

Các em có thể xem thêm phần hướng dẫn Giải bài tập Địa lí 10 Kết nối tri thức Chương 6 Bài 14 để giúp các em nắm vững bài học và các phương pháp giải bài tập.

Mở đầu trang 45 SGK Địa lí 10 Kết nối tri thức - KNTT

Câu hỏi mục 1 trang 45 SGK Địa lí 10 Kết nối tri thức - KNTT

Câu hỏi mục 2 trang 46 SGK Địa lí 10 Kết nối tri thức - KNTT

Luyện tập trang 46 SGK Địa lí 10 Kết nối tri thức - KNTT

Vận dụng trang 46 SGK Địa lí 10 Kết nối tri thức - KNTT

Giải bài tập 1 trang 38 SBT Địa lí 10 Kết nối tri thức - KNTT

Giải bài tập 2 trang 39 SBT Địa lí 10 Kết nối tri thức - KNTT

Giải bài tập 3 trang 39 SBT Địa lí 10 Kết nối tri thức - KNTT

Giải bài tập 4 trang 39 SBT Địa lí 10 Kết nối tri thức - KNTT

Giải bài tập 5 trang 39 SBT Địa lí 10 Kết nối tri thức - KNTT

Giải bài tập 6 trang 39 SBT Địa lí 10 Kết nối tri thức - KNTT

Hỏi đáp Bài 14 Địa lí 10 KNTT

Trong quá trình học tập nếu có thắc mắc hay cần trợ giúp gì thì các em hãy comment ở mục Hỏi đáp, Cộng đồng Địa lí HOC247 sẽ hỗ trợ cho các em một cách nhanh chóng!

Chúc các em học tập tốt và luôn đạt thành tích cao trong học tập!

-- Mod Địa Lý 10 HỌC247

NONE
OFF