Bộ 3 đề thi thử THPT QG môn Ngữ văn năm 2021 trường THPT Ngô Gia Tự

TRƯỜNG THPT NGÔ GIA TỰ

ĐỀ THI THỬ THPT QG MÔN: NGỮ VĂN NĂM HỌC: 2021 (Thời gian làm bài: 120 phút)

 

I. ĐỌC HIỂU

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

Tuổi trẻ - tự bản thân nó đã là một tài sản, tự bản thân nó đã hàm chứa ánh sáng và hạnh phúc, khi bị dúi xuống bùn, cơ hội để nó vẫn tỏa sáng và thăng hoa sẽ lớn hơn so với khi bạn già đi. Lúc đó là lúc phép thử còn màu nhiệm, con tốt đó trong tay có thể còn phong Hậu; bạn có thời gian làm hậu thuẫn và chân trời vẫn còn gợi nhiều thôi thúc. Còn khi bạn đã lớn tuổi hơn, những xây xước đằng trước sẽ làm cho bạn ngần ngại, nếu bạn bị dúi xuống bùn thì rất có thể bạn sẽ tặc lưỡi nằm đó một mình, hoặc sẽ cố gắng vùng vẫy sao cho người khác cũng vấy bẩn lêm luốc giống với bạn.

Tuổi trẻ có một thứ vốn ngầm rất đáng quý mà không phải ai cũng biết: sự cô đơn. Trái tim là một giống loài dễ hư hỏng. Nếu nó được no đủ, nó sẽ đổ đốn ngay lập tức. Hạnh phúc làm cho con người ta mềm yếu, người ta vui tươi với mọi thứ, người ta quên mất việc phải làm, người ta còn bắt đầu tặc lưỡi nhiều hơn với những thói quen xấu. Tình yêu là một giống dây leo khó chiều. Nó cần được thử thách và bị tấn công. Nếu bạn mớm cơm cho nó hàng ngày, chăm sóc nó quá no đủ, nó sẽ chết yểu.

(Theo Kênh14.vn)

Câu 1: Chỉ ra phương thức biểu đạt chính của văn bản.

Câu 2: Vì sao tác giả lại cho rằng: Tuổi trẻ - tự bản thân nó đã là một tài sản?

Câu 3: Anh/Chị hiểu như thế nào về ý kiến: …khi bạn đã lớn tuổi hơn, những xây xước đằng trước sẽ làm cho bạn ngần ngại?

Câu 4: Anh/Chị có đồng tình với quan niệm: Trái tim là một giống loài dễ hư hỏng. Nếu nó được no đủ, nó sx đổ đốn ngay lập tức?

II. LÀM VĂN

Câu 1:

Từ nội dung văn bản phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ về giá trị của tuổi trẻ.

Câu 2:

Cảm nhận của anh chị về vẻ đẹp tình người qua chi tiết: Thị Nở đem bát cháo hành cho Chí Phèo (Chí Phèo – Nam Cao) và Mị cắt dây cởi trói thả A Phủ (Vợ chồng A Phủ - Tô Hoài).

---- HẾT ----

ĐÁP ÁN ĐỀ SỐ 1

I. ĐỌC HIỂU

Câu 1:

- Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận

Câu 2:

Tác giả cho rằng “Tuổi trẻ - tự bản thân nó đã là một tài sản” vì:

- Khị bị dúi xuống bùn, cơ hội để nó vẫn tỏa sáng và thăng hoa sẽ lớn hơn so với khi bạn già đi.

- Khi vấp ngã, tuổi trẻ có thời gian hậu thuẫn và chân trời vẫn còn nhiều thôi thúc.

Câu 3:

- Có thể hiểu ý kiến đó là: Khi lớn tuổi con người ta thích sự ổn định, ngại thay đổi, không còn nhiều nhiệt tình, thời gian của họ ngày một ít dần. Bởi vậy, khi gặp những sóng gió trong cuộc sống người ta dễ dàng buông xuôi chấp nhận.

Câu 4:

- Đồng ý với quan điểm của tác giả bài viết.    

II. LÀM VĂN

Câu 1:

1. Giải thích

- Tuổi trẻ là gì? Tuổi trẻ – đầu tiên, đó là những người trẻ tuổi. Họ có đầy đủ cả những ưu điểm về thể chất lẫn tinh thần. Họ đang trong thời gian sung sức nhất, chưa nhiều trải nghiệm, nên họ muốn được thử, được dấn thân. Họ dám theo đuổi đam mê của mình, và nếu như họ có khả năng, có kiên trì, họ sẽ thành công.

2. Bàn luận vấn đề

- Giá trị của tuổi trẻ:

+Tuổi trẻ là tuổi dám thử, dám trải nghiệm. Đây là thời gian sung sức nhất, năng động nhất, bởi trong giai đoạn này, những người trẻ luôn sống trong bầu nhiệt huyết cháy bỏng.

+ Tuổi trẻ với đầy mơ ước hoài bão, họ có năng lực, sự sáng tạo, nếu kiên trì nhất định sẽ đạt được thành công.

+ Tuổi trẻ là tương lai của đất nước, tiếp bước cha anh, đưa tổ quốc vươn ra thế giới.

- Tuổi trẻ cần làm gì?

+ Xác định đúng mục tiêu, mục đích học tập.

+ Không ngừng nỗ lực, phấn đấu.

+ Tự tin thể hiện mình để khẳng định bản thân.

- Chứng minh: Học sinh lấy dẫn chứng phù hợp, có phân tích ngắn gọn

- Bàn luận:

+ Trong cuộc sống hôm nay, có nhiều bạn trẻ chìm đắm trong thế giới ảo, với những trò chơi vô bổ mà không biết rằng mình cần làm gì để những năm tháng tuổi trẻ thực sự có ý nghĩa. Họ như những người thừa trong xã hội vì lối sống vô trách nhiệm của bản thân.

+ Không chỉ vậy, có những người còn sống ích kỷ, đề cao cái tôi để rồi không có lấy một tình bạn đẹp. Đó thậm chí còn là những con người chỉ biết nhận mà không biết cho đi.

- Liên hệ bản thân và tổng kết vấn đề

Câu 2:

1. Giới thiệu tác giả, tác phẩm, đoạn trích

* Giới thiệu về tác giả Nam Cao, tác phẩm Chí Phèo và chi tiết Thị Nở đem bát cháo hành cho Chí Phèo.

- Nam Cao là cây bút xuất sắc của văn học Việt Nam hiện đại. Những sáng tác của ông xoay quanh người trí thức nghèo và người nông dân nghèo. Ông luôn dành cho những con người mang bi kịch về cả đời sống vật chất và tinh thần đó niềm cảm thương sâu sắc.

- Chí Phèo là một trong những tác phẩm tiêu biểu làm nên tên tuổi của ông. Ban đầu truyện có tên là Cái lò gạch cũ, khi lần đầu thành sách (1941), nhà xuất bản tự ý đổi tên thành Đôi lứa xứng đôi. Đến khi in lại trong tập Luống cày (1946), Nam Cao đổi tên thành Chí Phèo.

- Chi tiết Thị Nở đem bát cháo hành cho Chí Phèo là một chi tiết đặc sắc mang nhiều ý nghĩa.

* Giới thiệu về tác giả Tô Hoài, tác phẩm Vợ chồng A Phủ, chi tiết Mị cởi trói giải thoát cho A Phủ.

- Tô Hoài là cây bút xuất sắc của văn học Việt Nam hiện đại. Ông có vốn hiểu biết phong phú, sâu sắc về phong tục, tập quán của nhiều vùng khác nhau trên đất nước ta. Ông cũng là nhà văn luôn hấp dẫn người đọc bởi lối trần thuật hóm hỉnh, sinh động của người từng trải, vốn từ vựng giàu có.

- Vợ chồng A Phủ (1952) là một trong những thiên truyện đặc sắc của Tô Hoài. Tác phẩm được in trong tập “Truyện Tây Bắc”.

- Chi tiết Mị cắt dây trói cứu A Phủ trong thiên truyện là chi tiết thấm đẫm tình người.

2. Phân tích

2.1. Phân tích chi tiết Thị Nở đem bát cháo hành cho Chí Phèo

* Giới thiệu chung về nhân vật Chí Phèo và Thị Nở

* Phân tích chi tiết Thị Nở đem bát cháo hành cho Chí Phèo:

- Hoàn cảnh: Chí Phèo ốm dậy sau một cơn say triền miên. Chí Phèo chỉ có một mình, không ai chăm sóc.

- Ý nghĩa chi tiết:

+ Thể hiện sự quan tâm, chăm sóc của Thị dành cho Chí và cũng là khát khao được yêu thương của Thị Nở.

+ Đánh thức cảm giác khao khát được yêu thương, đánh thức khao khát được làm người lương thiện – đánh thức nhân tính trong Chí.

+ Biểu hiện của tình yêu giữa hai con người bất hạnh trong xã hội cũ.

2.2. Phân tích chi tiết Mị cởi trói cứu A Phủ:

- Hoàn cảnh (tình huống gặp gỡ)

+ A Phủ: trong khi đi chăn bò cho nhà thống lí Pá Tra do mải bẫy nhím nên để hổ vồ mất một con bò, nên bị bắt tội, bị trói đứng.

+ Mị: Sau đêm tình mùa xuân, Mị rơi vào trạng thái tê liệt về tinh thần. Hàng đêm ngồi cạnh bếp lửa (cạnh chỗ A Phủ bị trói hơ chân hơ tay).

- Ý nghĩa chi tiết:Thể hiện sự thức tỉnh của nhân vật Mị với tình người sâu sắc.

+ Mị thức tỉnh khi nhìn thấy “giọt nước mắt lấp lánh” của A Phủ “bò xuống hai hõm má đã xám đen lại”. Những giọt nước mắt đó đã chạm đến tâm can Mị. Mị từ cõi quên trở về cõi nhớ, nhớ về những kí ức đau khổ, Mị thương mình và xót người.

+ Mị từ cõi vô thức dần sống lại ý thức, nhận ra dấu hiệu của cái chết đang đến gần, Mị càng thương A Phủ hơn, thương người lấn át cả thương mình và quyết định cắt dây cởi trói cho A Phủ

=> Hành dộng của Mị là hành động thấm đẫm tình người. Tình người ở đây là sự đồng cảm với nỗi đau, thấu cảm với cảm xúc và hoàn cảnh của nhau. Tình người chính là sức mạnh dẫn đến kết quả: cắt dây cởi trói A Phủ.

---(Để xem đầy đủ nội dung của Đề thi số 1 vui lòng xem online hoặc đăng nhập tải về máy)---

 

I. ĐỌC HIỂU

Đọc đoạn văn bản sau và trả lời các câu hỏi:

Người giàu nhất thế giới, triệu phú người Mỹ Warren Buffett đã chia sẻ bí quyết thành công với sinh viên kinh tế của đại học Texas và đại học Emary mới đây. Ông nói: Nguồn lực mạnh mẽ nhất trên thế gian này chính là tình yêu không điều kiện. Càng cho đi, bạn càng nhận được nhiều. […]

Tôi cũng nghĩ đến con sông trong lời bạn tôi, khi cô ấy nói với tôi rằng, phải trao đổi chất tốt. Khi trao đổi chất, trao đổi tình cảm, trao đổi tinh thần thì con người vận động như thể một dòng sông, vẫn là nó nhưng mỗi ngày à những giọt nước khác nhau đang chảy. Thế nên trẻ lâu chứ không già nhanh như ao làng nước đọng.

Tôi cũng nghĩ đến Biển Chết. Chỉ có nhận về mà không cho đi. Nước sông Jordan đổ vào Biển Chết rồi đọng lại ở đó, không hòa ra đại dương. Nơi đây không có sự sống, cá và các loại thủy sinh vật không thể sống nổi trong môi trường này. Ngay cả vùng châu thổ sông Jordan khi xưa từng là rừng rậm nhiệt đới, nay thì sự màu mỡ đã là chuyện của quá vãng xa xôi.

Tôi cũng nghĩ đến nết tốt của đất. Đất nhận về tất cả. Từ thơm như nước hương hoa, đến bẩn thỉu hôi hám của máu mủ phân gio, của khạc nhổ, của rác thải, của xác động vật thối rữa. Đất vẫn bình yên nhận về tất cả. Rồi đất cho đi những cỏ cây, những hoa thơm trái ngọt, những thảm thực vật đầy sự sống trong lành.

Cho đi để nhận về. Nhận về và cho đi. Tình yêu cũng là như thế. Càng cho đi, bạn càng nhận được nhiều. Nhưng, phải là tình yêu không điều kiện. Đó là một tình yêu không đòi hỏi sự chiếm hữu, vị lợi. Nó gần với lòng từ bi. Tình yêu đòi hỏi sự chiếm hữu, vị lợi thì có thể gây ra hệ lụy, khổ đau do lòng dục không được đến đáp. Còn tình yêu của lòng từ bi cũng có thể có khổ đau do xót thương mang lại, nhưng đó là niềm đau có ích, sự khổ đau cần thiết và có lợi lớn trong việc thúc đẩy công bằng, tiến bộ của xã hội – con người. Nhà tỉ phú kiêm nhà nhân đạo người Mỹ này đã hiến tặng hơn 30 tỉ USD cho các quỹ từ thiện trên thế giới.

Vậy thì bí quyết thành công trong kinh doanh của nhà tỉ phú giàu nhất thế giới là gì? Đó là lòng yêu thương vô điều kiện. Vậy thì công việc quan trọng của sinh viên hai trường kinh tế lớn, và cả chúng ta nữa, là gì, nếu không phải là học và thực tập yêu thương?

(Câu chuyện giếng nước, dòng sông và bí quyết thành công – Đoàn Công Lê Huy, Hoa học trò, số 746/2008)

Câu 1: Xác định phương thức biểu đạt chính trong đoạn văn bản trên?

Câu 2: Anh/Chị hiểu như thế nào về câu nói của nhà tỉ phú giàu nhất thế giới người Mỹ Warren Buffett: Nguồn lực mạnh mẽ nhất trên thế gian này chính là tình yêu không điều kiện?

Câu 3: Tại sao tác giải lại cho rằng: sông trẻ lâu chứ không già nhanh như ao làng nước đọng?

Câu 4: Suy nghĩ của anh/chị về thông điệp được gợi ra từ nết tốt của đất.

II. LÀM VĂN

Câu 1:

Hãy viết 01 đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của anh/chị về ý kiến: Tình yêu cũng như thế. Càng cho đi, bạn càng nhận được nhiều trong đoạn văn bản phần Đọc hiểu.

Câu 2:

Cảm nhận của anh/chị về vẻ đẹp hình tượng sông Hương trong không gian địa lí (Ai đã đặt tên cho dòng sông? – Hoàng Phủ Ngọc Tường, Ngữ Văn 12, Tập một). Từ đó hãy liên hệ với Đây thôn Vĩ Dạ (Hàn Mặc Tử, Ngữ Văn 11, Tập hai) để thấy sự khác biệt của hai nghệ sĩ khi hướng về sông Hương xứ Huế.

---- HẾT ----

ĐÁP ÁN ĐỀ SỐ 2

I. ĐỌC HIỂU

Câu 1:

- Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận.

Câu 2:

Câu nói: Nguồn lực mạnh mẽ nhất trên thế gian này chính là tình yêu không điều kiện có nghĩa là:

- Tình yêu có vai trò vô cùng quan trọng trong cuộc sống và sự thành công của con người, là năng lượng vô hạn, nguồn lực mạnh mẽ có thể hàn gắn thế giới, đẩy lùi cái ác, đem lại hạnh phúc cho nhân loại.

- Nhưng đó phải là tình yêu không điều kiện, không vị lợi, đòi hỏi sự chân thành: cho đi mà không màng nhận lại… Tình yêu không điều kiện mới có khả năng cảm hóa con người, gắn kết con người một cách vững bền và con người mới có thể cảm nhận được hạnh phúc thực sự khi cho đi.

Câu 3:

Sở dĩ tác giả cho rằng: sống trẻ lâu chứ không già nhanh như ao làng nước đọng là vì:

- Sống luôn cho đi và cũng nhận về những dòng nước mới. Sông luôn vận động chuyên chở phù sa, chuyên chở những dòng nước mát lành đi khắp muôn nơi tạo nên sự sống, khác hẳn ao làng nước đọng không nhận về cũng chẳng cho đi, cũ mòn trôi về phái kiệt khô sự sống.

- Con người cần học cách sống của dòng sông: không ngừng vận động, không ngừng khao khát; không ngừng cho đi và nhận về, trao đổi tinh thần, trao đổi tình cảm, mỗi tâm hồn cần một tâm hồn khác (Nguyễn Đình Thi)… để thực sự sống trẻ, sống ý nghĩa thay vì ích kỉ tù hãm như ao làng nước đọng sớm muộn cũng để tâm hồn tàn lụi.

Câu 4:

Thông điệp được gợi ra từ nết tốt của đất:

- Sống manh mẽ, bình thản như đất sẵn sàng nhận về những điều tốt đẹp và cả những khó khăn, thử thách để biến thử thách, khó khăn thành cơ hội bằng trí tuệ, bản lĩnh, ý chí, nghị lực, niềm tin.

- Sống cống hiến, sáng tạo, yêu thương, bao dung như đất để dâng hiến cho đời tất cả những gì tốt đẹp nhất. Có như vậy con người mới cảm nhận được hạnh phúc bởi “Người hạnh phúc nhất là người đem đến hạnh phúc cho nhiều người nhất” (Đi – đơ – rô).

II. LÀM VĂN

Câu 1:

* Giải thích

- Câu nói gửi đến chúng ta thông điệp: Khi chúng ta trao cho nhau tình yêu thương, quan tâm, sẻ chia các giá trị vật chất và tinh thần thì chúng ta sẽ nhận được những giá trị tốt đẹp. Càng cho đi nhiều ta cũng sẽ càng nhận được nhiều.

* Bàn luận vấn đề

Tại sao tình yêu càng cho đi, càng nhận được nhiều?

- Vì tình yêu thuộc phạm trù tinh thần, cho đi mà không mất đi, cho đi ta sẽ được nhận lại các giá trị tốt đẹp

- Khi chúng ta trao nhau tình yêu sự sẻ chia thì ta sẽ nhận về niềm vui và hạnh phúc, bởi tình yêu có khả năng xoa dịu vết thương và nỗi đau, giúp tạo dựng niềm tin và hy vọng cho người khác và cho chính mình.

- Khi cho đi tình yêu ta sẽ tạo nên năng lượng gàn gắn thế giới, khiến con người xích lại gần nhau, đẩy lùi những hiểm họa toàn cầu thì ta sẽ nhận về cuộc sống bình yên và hạnh phúc trong thế giới tốt đẹp của đoàn kết, yêu thương, hòa bình.

- Khi cho đi tình yêu thương ta sẽ nhận về sức mạnh để vượt thoát nỗi cô đơn, thôi vị kỉ để sống chan hòa, nhân ái yêu thương và được mọi người yêu mến.

- Nếu không trao nhau tình yêu thì loài người sẽ rơi vào hố sâu của sự cô đơn, ngăn cách, đứng trước hiểm họa khôn lường của chiến tranh, chết chóc, hận thù…

- Tình yêu khi cho đi là gốc rễ của hạnh phúc “Chỉ có trái tim yêu thương mới gieo mầm hạnh phúc” (Đặng Thùy Trâm). Song phải cho và nhận đúng cách. Cho đi bằng tình cảm chân thành không vị kỉ, vị lợi, cho bằng một tình yêu không điều kiện, cho đi mà không mong nhận lại.

* Phê phán

- Lối sống ích kỉ, chỉ biết nghĩ đến bản thân mình không bao giờ biết cho đi.

- Lối sống vị lợi, khi cho đi chỉ mong được nhận lại.

* Bài học nhận thức và hành động

- Cần học và thực tập yêu thương bằng cách:

+ Quan tâm san sẻ cho nhau cả về vật chất và tinh thần.

+ Sẵn sàng tha thứ, bao dung, mở rộng vòng tay nhân ái với mọi người.

Câu 2:

1. Giới thiệu khái quát về tác giả, tác phẩm

- Hoàng Phủ Ngọc Tường (1937) là một trong những nhà văn chuyên về bút kí. Nét đặc sắc trong sáng tác của ông là ở sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa chất trí tuệ và tính trữ tình, giữa nghị luận sắc bén với suy tư đa chiều được tổng hợp từ vốn kiến thức phong phú về triết học, văn hóa, lịch sử, địa lí… Tất cả được thể hiện qua lối hành văn hướng nội, súc tích, mê đắm, tài hoa.

- Ai đã đặt tên cho dòng sông? (1981) in trong tập bút kí cùng tên (1986) được tác giả viết trong mười ngày khi đã nghĩ về nó cả nửa cuộc đời. Tác phẩm được đánh giá là một áng văn xuôi súc tích giàu chất thơ khi tái hiện vẻ đẹp hình tượng sông Hương dưới góc nhìn độc đáo, mang đậm dấu ấn của cái tôi Hoàng Phủ Ngọc Tường.

- Dưới con mắt của cái tôi tài hoa lãng mạn đầy mê đắm Hoàng Phủ Ngọc Tường, sông Hương hiện lên mang vẻ đẹp vừa độc đáo, vừa đa dạng được tiếp cận dưới góc nhìn địa lí, lịch sử và chiều sâu văn hóa. Sông Hương vừa mang vẻ đẹp thiên tạo vừa là tấm gương phản chiếu tâm hồn Huế, văn hóa Huế. Tất cả được thể hiện qua những trang văn tài hoa mê đắm, giàu chất thơ.

2. Phân tích

2.1. Cảm nhận vẻ đẹp sông Hương trong không gian địa lí

* Vẻ đẹp sông Hương ở vùng thượng nguồn:

- Trong mối quan hệ với đại ngàn Trường Sơn hùng vĩ, con sông toát lên vẻ đẹp của sức sống, phóng khoáng, man dại, mãnh liệt, thuần phác đầy bản năng, vừa cá tính vừa dịu dàng trí tuệ.

- Sông Hương là một bản trường ca của rừng già, rầm rộ giữa bóng cây đại ngàn, mãnh liệt qua những ghềnh thác, cuộn xoáy như cơn lốc vào đầy vực bí ẩn, ánh lên vẻ đẹp của một cô gái Digan phóng khoáng và man dại đầy bản lĩnh, gan dạ với một tâm hồn tự do và trong sáng.

- Khi ra khỏi rừng, Sông Hương mang sắc đẹp dịu dàng và trí tuệ, trở thành người mẹ phù sa của một vùng văn hóa xứ sở.

=> Hoàng Phủ Ngọc Tường nhấn mạnh vẻ hoang dại đầy bản năng của sông Hương. Song đó chính là nét cá tính, bí ẩn, hấp dẫn của dòng sông khác hẳn nói về dữ dằn như kẻ thù số một của người dân Tây Bắc của con sông Đà trong Người lái đò sông Đà.

* Vẻ đẹp của sông Hương khi chảy qua đồng bằng và ngoại vi thành phố Huế:

- Sông Hương mang vẻ đẹp của cổ tích, của huyền thoại, dòng sông gợi cảm như người gái đẹp ngủ mơ màng khi chảy giữa cánh đồng Châu Hóa đầy hoa dại.

- Sông Hương hiện lên vẻ đẹp mềm mại, nữ tính với những đường cong tuyệt mĩ, sắc nước biến ảo, vừa bừng dậy sức sống mãnh liệt khi chuyển tiếp từ vùng đồi núi sang vùng đồng bằng rất đa dạng về địa hình: có vực sâu, có đồi núi trùng điệp, có thềm đất bãi, hoa cỏ mây trời; với bao địa danh: Ngã Ba Tuần, Điện Hòn Chén, Vọng Cảnh, Tam Thai, Lựu Bảo, Thiên Mụ; những sắc màu phản quang “sớm xanh, trưa vàng, chiều tím” của sắc nước biến ảo trên dòng sông. Sự kết hợp ấy làm thành một bức tranh “sơn thủy hữu tình”, một miền non nước nên thơ, tạo nên sắc màu mộng mơ của Huế Đẹp Thơ.

- Sông Hương hiện lên vẻ đẹp trầm mặc như triết lý như cổ thi khi chảy qua những lăng tẩm đền đài của vua chua triều Nguyễn được phong kín trong những rừng thông u tịch. Đó chính là vẻ đẹp của lớp trầm tích ngàn năm không suy suyển – một vẻ đẹp cổ kính trang nghiêm của cố đô Huế.

* Vẻ đẹp của sông Hương khi chảy giữa kinh thành Huế

- Sông Hương mang vẻ đẹp đầy biến ảo đa chiều: vừa vui tươi giữa biển bãi xanh biếc của vùng ngoại ô Kim Long, vừa hiền hòa trong những đường cong qua vùng không gian nhiều cồn đảo; vừa kín đáo, e ấp vừa tinh tế, tình tứ trong tiếng vâng; vừa xinh đẹp lỗng lẫy với trăm nghìn ánh hoa đăng; vừa ngập ngừng, mềm mại, sâu lắng trôi đi chậm, thực chậm cơ hồ chỉ còn là mặt hồ yên tĩnh như điệu slow tình cảm dành riêng cho Huế, lại vừa trí tuệ, tài hoa như người tài nữ đánh đàn lúc đêm khuya.

* Vẻ đẹp sông Hương khi rời khỏi kinh thành Huế

- Sông Hương mang vẻ đẹp mơ màng trong sương khói giữa màu xanh biếc của tre trúc và vườn cau thôn Vĩ và bỗng đột ngột đổi dòng rẽ ngoặt sang hướng Đông Tây để gặp thành phố lần cuối ở thị trấn Bao Vinh xưa cổ. Đó là khúc quanh chí tình đầy vương vấn quyến luyến với thành phố Huế thân thương như Thúy Kiều quay lại gặp Kim Trọng trong đêm tình tự.

- Bằng cách tiếp cận ở nhiều góc nhìn khác nhau trong thủy trình sông Hương từ nguồn ra biển kết hợp với bút pháp kể, tả, liên tưởng tưởng tượng kì ảo ngôn ngữ đậm chất thơ, Hoàng Phủ Ngọc Tường đã làm nổi bật một sông Hương đẹp đẻ, biến ảo, đa chiều trong sự phối cảnh tuyệt vời của xứ Huế, là vẻ đẹp thiên tạo: vừa mềm mại như lụa, vừa hữu tình nên thơ, vừa êm ả, vừa trầm mặc, vừa tình tứ lãng mạn, vừa hài hòa gắn bó với cảnh quan Huế soi chiếu trong vẻ đẹp của giai nhân “bình dị mà không ủy mị, dịu dàng mà vẫn tiềm ẩn khí mạch của đất đai, khéo trang điểm mà không lòe loẹt phô phang” (Sử thi buồn – Hoàng Phủ Ngọc Tường).

Vẻ đẹp của sông Hương trong không gian kiến tạo mang đậm dấu ấn cái tôi Hoàng Phủ Ngọc Tường. Đó là cái tôi giàu cảm xúc; cái tôi trí tuệ và uyên bác; cái tôi tài hoa, tinh tế lãng mạn, giàu trí tưởng tượng:

- Nhờ vào kiến thức uyên bác, cảm xúc phong phú dạt dào, trí tưởng tượng tài hoa, cùng ngôn ngữ tài tình, sáng tạo, giàu chất thơ với cách tiếp cận độc đáo của tác giả mà sông Hương  mang vẻ đẹp sinh động: hài hòa từ hình dáng bên ngoài đến vẻ đẹp tâm hồn sâu thẳm bên trong; lãng mạn, tình tứ đâmh thiên tính nữ (cô gái Digan, người mẹ phù sa, người gái đẹp, người tài nữ đánh đàn lúc đêm khuya, nàng Kiều trong đêm tình tự).

- Qua lăng kính tình yêu của Hoàng Phủ Ngọc Tường ta thấy thủy trình của sông Hương là hành trình tìm kiếm có ý thức về với người yêu nơi miền tình cố đô nổi bật ở vẻ đa tình, quyến rũ. Trong trí tưởng tượng của tác giả sông Hương và thành phố của nó như một vang bóng trong thời gian hình tượng cặp tình nhân lý tưởng của Truyện Kiều: tìm kiếm và đuổi bắt, hào hoa và đam mê: từ bước chân Thúy Kiều “xăm xăm bang lối vườn khuya một mình” khi chảy ở đồng bằng đến khúc quanh đột ngột ở thị trấn Bao Vinh, giống với hành động của nàng Kiều quay trở lại gặp Kim Trọng trong đêm tình tự.

2.2. Nét khác biệt của Hoàng Phủ Ngọc Tường và Hàn Mặc Tử khi hướng về sông Hương xứ Huế

- Cả hai tác giả cùng làm nổi bật vẻ đẹp và thơ của sông Hương xứ Huế vừa thể hiện tài – tâm của người nghệ sĩ với con người – đất nước – quê hương.

- Song cùng hường về một đối tượng nhưng hai nghệ sĩ đã thể hiện sự khác biệt tạo nên sức hấp dẫn riêng:

+ Đây thôn Vĩ Dạ Hàn Mặc Tử hướng về sông Hương xứ Huế với những mảng kí ức của những vẻ đẹp lung linh huyền ảo nằm ngoài tầm với, vụt khỏi tầm tay để giãi bày tâm trạng đau đớn, mặc cảm chia lìa, xa xót trước mối tình đơn phương. Từ đó bộc lộ niềm khát khao sống, khát khao yêu của một con người đang cầm tấm vé tàu để ngày mai đi vào cõi chết nhưng vẫn nuối đời, níu đời, tiếc đời. Sông Hương xứ Huế chỉ là cái cớ để thi nhân bộc lộ tâm trạng “Thơ Tứ tại tâm chứ không tại cảnh” (Chu Văn Sơn). Hoàng Phủ Ngọc Tường hướng về sông Hương xứ Huế để làm nổi bật vẻ đẹp độc đáo, phong phú, đa dạng đầy biến ảo và vô cùng quyến rũ của sông Hương. Qua đó người đọc thấy được vẻ đẹp của con người Huế trong chiều sâu văn hóa và lịch sử cùng tình yêu sự gắn bó máy thịt của tác giả đối với sông Hương xứ Huế quê mình.

---(Để xem tiếp đáp án những câu còn lại vui lòng xem online hoặc đăng nhập tải về máy)---

 

PHẦN ĐỌC – HIỂU

Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi:

… “Tiến sĩ Alan Phan, người có hơn 25 năm làm việc ở nhiều quốc gia trên thế giới, người Việt đầu tiên đưa một công ty lên sàn chứng khoán, nhận xét: “Ở các nước Âu – Mỹ, thời gian rảnh học sinh sinh viên thường ngồi trước computer đọc tin tức, tìm thông tin hay đọc sách. Còn học sinh sinh viên Việt Nam, họ đang bận “ngồi đồng” chém gió tại các quán cà phê, trà sữa”. Tại các nước phương Tây hoặc Nhật Bản, hình ảnh chúng ta thường thấy trên xe buýt, tàu điện ngầm hay ngay cả trên đường phố là hình ảnh các bạn trẻ say sưa với cuốn sách trên tay.

Mỗi lần theo dõi các cuộc tranh luận của giới trẻ Việt Nam về các vấn đề “hot” trên các diễn đàn, mạng xã hội, chúng ta sẽ thấy rõ sự thiếu hiểu biết, thiếu văn hóa cũng như trình độ… ngụy biện thầy của các bạn trẻ. Các bạn không tự trang bị được cho mình một nền tảng kiến thức, tư duy độc lập, lập luận thuyết phục cũng như kĩ năng, văn hóa tranh biện. Tâm lý bầy đàn luôn thể hiện rõ nhất ở những sự kiện như vậy. Sự kiện cô bạn trẻ Huyền Chip và cuốn “Xách ba-lô lên và đi”, một trong những sự kiện nóng và được giới trẻ tranh luận nhiều nhất trong năm 2013, là một ví dụ điển hình. (…)

Trước mỗi sự kiện truyền thông đưa ra, các bạn trẻ không thể phân biệt được đâu là tin thật, đâu là tin giả, đâu là chiêu PR. Một bộ phận những con cừu ngoan ngoãn, họ chỉ biết bám đuôi nhau và gật đầu. Bộ phận còn lại nghe cái gì cũng kêu “bậy” dù chẳng có dẫn chứng, cơ sở nào để phản biện lại.

Họ đang bị cuốn theo “cơn lốc thông tin” cũng như sự dắt mũi của một bộ phận giới truyền thông thiếu đạo đức và liêm sỉ, đang nhồi sọ người đọc với những tin tức dạng “sốc, hiếp, giết”, kiếm tiền dựa trên sự ngu muội của người khác.”

(Thái độ của người Việt trẻ với văn hóa đọc – Hiếu Minh tổng hợp, vanhoagiaoduc.vn)

Câu 1. Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn ngữ liệu trên.

Câu 2. Xác định 02 phép liên kết được sử dụng trong đoạn đầu của ngữ liệu.

Câu 3. Theo anh/chị, thông điệp ý nghĩa nhất mà tác giả nhắn gửi qua văn bản trên là gì?

Câu 4. Từ ý nghĩa của văn bản, anh/chị hãy nêu ngắn gọn tác dụng của việc đọc sách đối với con người.

PHẦN LÀM VĂN

Câu 1:

Hãy viết một đoạn văn nghị luận (khoảng 200 từ), trình bày suy nghĩ của anh/chị về hiện tượng được đề cập trong ý kiến của Alan Phan:

“Ở các nước Âu – Mỹ, thời gian rảnh học sinh sinh viên họ thường ngồi trước computer đọc tin tức, tìm thông tin hay đọc sách. Còn học sinh sinh viên Việt Nam, họ đang bận “ngồi đồng” chém gió tại các quán cà phê, trà sữa.”

Câu 2:

Cảm nhận về hai đoạn thơ sau đây:

Nhớ gì như nhớ người yêu

Trăng lên đầu núi, nắng chiều lưng nương

Nhớ từng bản khói cùng sương

Sớm khuya bếp lửa người thương đi về

(Tố Hữu, Việt Bắc, Ngữ Văn 12, tập 1, NXB Giáo dục Việt Nam)

Con sóng dưới lòng sâu

Con sóng trên mặt nước

Ôi son sóng nhớ bờ

Ngày đêm không ngủ được

Lòng em nhớ đến anh

Cả trong mơ còn thức

(Xuân Quỳnh, Sóng, Ngữ Văn 12, tập 1, NXB Giáo dục Việt Nam)

---- HẾT ----

ĐÁP ÁN ĐỀ SỐ 3

PHẦN ĐỌC HIỂU

Câu 1:

- Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận

Câu 2:

- Phép nối: Còn (… “Tiến sĩ Alan Phan, người có hơn 25 năm làm việc ở nhiều quốc gia trên thế giới, người Việt đầu tiên đưa một công ty lên sàn chứng khoán, nhận xét: “Ở các nước Âu – Mỹ, thời gian rảnh học sinh sinh viên thường ngồi trước computer đọc tin tức, tìm thông tin hay đọc sách. Còn học sinh sinh viên Việt Nam, họ đang bận “ngồi đồng” chém gió tại các quán cà phê, trà sữa”).

- Phép lặp: học sinh sinh viên (… “Tiến sĩ Alan Phan, người có hơn 25 năm làm việc ở nhiều quốc gia trên thế giới, người Việt đầu tiên đưa một công ty lên sàn chứng khoán, nhận xét: “Ở các nước Âu – Mỹ, thời gian rảnh học sinh sinh viên thường ngồi trước computer đọc tin tức, tìm thông tin hay đọc sách. Còn học sinh sinh viên Việt Nam, họ đang bận “ngồi đồng” chém gió tại các quán cà phê, trà sữa”).

Câu 3:

- Thông điệp: Hãy là một người đọc có văn hóa. Khi tiếp cận bất cứ thông tin nào cũng cần nhìn nó trên nhiều bình diện, nhiều chiều khác nhau, để tránh cách nhìn nhận phiến diện, một chiều.

Câu 4:

Tác dụng của sách với con người:

- Sách giúp ta có thêm tri thức, mở rộng hiểu biết, thu thập thông tin một cách nhanh nhất.

- Sách bồi đắp tinh thần, tình cảm cho mỗi người, để chúng ta trở thành người có văn hóa, ứng xử văn minh.

- Sách là người bạn động viên,chia sẻ làm vơi đi nỗi buồn (dẫn chứng)

PHẦN LÀM VĂN

Câu 1:

* Giới thiệu vấn đề: văn hóa đọc của giới trẻ Việt Nam

* Giải thích vấn đề.

- “Ở các nước Âu – Mỹ, thời gian rảnh học sinh sinh viên họ thường ngồi trước computer đọc tin tức, tìm thông tin hay đọc sách. Còn học sinh sinh viên Việt Nam, họ đang bận “ngồi đồng” chém gió tại các quán cà phê, trà sữa.”

=> Nhận xét của tác giả đã nêu lên một thực trạng đáng buồn về văn hóa đọc ở Việt Nam. Học sinh, sinh viên Việt Nam không hình thành thói quen đọc sách từ bé, vốn kiến thức ít ỏi, văn hóa đọc thấp, dễ bị sa đà vào những câu chuyện, trò chơi vô bổ trên mạng xã hội. Đây là thực trạng đáng buồn và cần có biện pháp để thay đổi.

- Văn hóa đọc: là cách ứng xử, giá trị và chuẩn mực đọc của mỗi cá nhân. Ứng xử, giá trị và chuẩn mực này cũng gồm ba thành phần: thói quen đọc, sở thích đọc và kỹ năng đọc của mỗi người đối với sách.

- Văn hóa đọc là một nét đẹp, phát triển mạnh ở các nước Âu – Mỹ và Nhật Bản.

- Văn hóa đọc ở Việt Nam lại là một thực trạng đáng buồn, các bạn trẻ chưa ý thức được vai trò, tầm quan trọng của việc đọc sách, chưa hình thành văn hóa đọc.

* Bàn luận vấn đề:

- Thực trạng văn hóa đọc sách ở Việt Nam?

+ Người Việt nói chung và giới trẻ nói riêng chỉ đọc trung bình 0,8 cuốn sách/người/năm, tức là chưa đầy một cuốn, bi đát hơn, nông dân Việt đã nói không với sách. Trong khi đó Malaysia và Singapore là 10 – 20 đầu sách/người/năm.

+ Các bạn trẻ thay vì nghiền ngẫm những cuốn sách kinh điển đem đến giá trị nhân văn, thẩm mĩ lại yêu thích những câu chuyện tình nhạt nhẽo của các cuốn tiểu thuyết ngôn tình Trung Quốc.

=> Đây quả là thực trạng đáng báo động với người Việt trẻ về văn hóa đọc.

- Nguyên nhân:

+  Thời đại công nghệ thông tin bùng nổ, văn hóa nghe nhìn lên ngôi, văn hóa đọc ngày càng bị lấn át, lép vế, giới trẻ ngày càng rời xa với thói quen đọc sách mỗi ngày.

+ Cuộc sống bận rộn, con người bị cuốn đi bởi dòng chảy cuộc sống, luôn mong muốn đọc những tin tức nhanh, cập nhật.

+ Quan trọng nhất là do học sinh sinh viên không hình thành cho bản thân thói quen đọc sách từ nhỏ, không xác định được ý nghĩa, vai trò to lớn của sách đối với cuộc sống.

- Giải pháp:

+ Hình thành thói quen đọc sách cho bản thân.

+ Đọc sách có chọn lọc.

+ Cơ quan chức năng cần tổ chức thêm những ngày hội văn hóa đọc, để tuyên truyền cho mọi người hiểu về vai trò của việc đọc sách. Xây dựng thêm các thư viện ở làng xã.

* Liên hệ bản thân

Câu 2:

1. Giới thệu tác giả, tác phẩm

* Giới thiệu tác giả Tố Hữu, tác phẩm Việt Bắc và đoạn trích

- Tố Hữu là lá cờ đầu của nền văn học cách mạng Việt Nam. Những chặng đường thơ của ông luôn gắn bó và phản ánh chân thật những chặng đường cách mạng đầy gian khổ, hy sinh nhưng cũng nhiều thắng lợi, vinh quang của dân tộc. Thơ Tố Hữu mang đậm tính chất trữ tình – chính trị với giọng điệu thiết tha, tâm tình.

- Việt Bắc (1954) là đỉnh cao thơ Tố Hữu và là một thành tựu xuất sắc của thơ chống Pháp, tiêu biểu cho phong cách thơ độc đáo của ông.

- Đoạn thơ thể hiện những tình cảm da diết của người chiến sĩ cách mạng với đồng bào Việt Bắc.

* Giới thiệu về tác giả Xuân Quỳnh, tác phẩm Sóng và đoạn trích

- Xuân Quỳnh là gương mặt tiêu biểu của văn học Việt Nam Hiện đại. Những vần thơ của bà là tiếng lòng của một tâm hồn phụ nữ nhiều trắc ẩn, vừa hồn nhiên, tươi tắn, vừa chân thành, đằm thắm và luôn da diết trong khát vọng về hạnh phúc bình dị đời thường.

- Sóng (1967) là thi phẩm tiêu biểu cho phong cách và hồn thơ Xuân Quỳnh.

- Đoạn thơ là nỗi nhớ da diết trong tình yêu bỏng cháy của người phụ nữ.

2. Phân tích

2.1. Đoạn thơ trích trong bài thơ Việt Bắc – Tố Hữu:

Nhớ gì như nhớ người yêu

Trăng lên đầu núi, nắng chiều lưng nương

Nhớ từng bản khói cùng sương

Sớm khuya bếp lửa người thương đi về.

- Đoạn thơ là tình cảm gắn bó sâu nặng của người cán bộ cách mạng với quê hương Việt Bắc.

- Tình cảm chủ đạo bao trùm cả đoạn thơ là “nỗi nhớ”. Nỗi nhớ ấy được diễn tả qua nghệ thuật so sánh: “như nhớ người yêu” – nỗi nhớ luôn thường trực, da diết. Nỗi nhớ ấy dành cho cả con người và thiên nhiên Việt Bắc.

- Hiện lên trong nỗi nhớ là hình ảnh thiên nhiên Việt Bắc với cảnh vật bình dị, đơn sơ, đầm ấm nhưng thi vị: trăng đầu núi, nắng chiều lưng nương, bản khói cùng sương…là những hình ảnh rất đặc trưng cho khung cảnh núi rừng êm đềm, thơ mộng.

- Con người Việt Bắc tần tảo, chịu thương chịu khó hiện lên trên cái nền trữ tình “Sớm khuya bếp lửa người thương đi về”.

- Nghệ thuật:

+ Thể thơ lục bát với nhịp điệu linh hoạt, uyển chuyển; âm hưởng ngọt ngào, tha thiết.

+ Hình ảnh thơ giản dị, lối so sánh đậm chất dân gian.

=> Đoạn thơ tiêu biểu cho phong cách thơ Tố Hữu: phong cách trữ tình với thể thơ lục bát giàu nhạc điệu và đậm đà màu sắc dân tộc kết hợp với hình ảnh giản dị và đầy gợi cảm.

2.2. Đoạn thơ trong bài thơ Sóng – Xuân Quỳnh:

Con sóng dưới lòng sâu

Con sóng trên mặt nước

Ôi con sóng nhớ bờ

Ngày đêm không ngủ được

Lòng em nhớ đến anh

Cả trong mơ còn thức

- Hình tượng sóng diễn tả nỗi nhớ trong tình yêu.

- Cả khổ thơ đọng lại một chữ “nhớ”. Nỗi nhớ gắn với không gian “dưới lòng sâu”, “trên mặt nước”, với “bờ”; nó bao trùm cả thời gian “ngày đêm không ngủ được”, và xâm chiếm tâm hồn con người, ngay cả trong vô thức “Lòng em nhớ đến anh/ Cả trong mơ còn thức”. Một tiếng “nhớ” mà nói được nhiều điều. Em đã hoá thân vào sóng. Sóng đã hoà nhập vào tâm hồn em để trở nên có linh hồn thao thức.

- Đây là khổ duy nhất trong bài có đến 6 câu thơ, sự phá cách ấy đã góp phần diễn tả sự trào dâng mãnh liệt của nỗi nhớ trong tình yêu.

- Nỗi nhớ được bộc lộ một cách trực tiếp, chân thành, gợi mở tâm hồn của người phụ nữ.

- Nghệ thuật:

+ Thể thơ năm chữ với âm điệu  nhịp nhàng, dào dạt như những đợt sóng biển, sóng lòng bồi hồi da diết.

+ Hình tượng sóng vừa ẩn dụ vừa giàu tính thẩm mĩ.

=> Đoạn trính tiêu biểu cho phong cách thơ Xuân Quỳnh hồn hậu. chân thành, đằm thắm, luôn trăn trở, khát khao một tình yêu thủy chung, bất diệt.

---(Để xem đầy đủ nội dung của Đề thi số 3 vui lòng xem online hoặc đăng nhập tải về máy)---

 

Trên đây là một phần trích đoạn nội dung Bộ 3 đề thi thử THPT QG môn Ngữ văn năm 2021 Trường THPT Ngô Gia Tự. Để xem thêm nhiều tài liệu tham khảo hữu ích khác các em chọn chức năng xem online hoặc đăng nhập vào trang Hoc247.net để tải tài liệu về máy tính.

Hy vọng tài liệu này sẽ giúp các em học sinh ôn tập tốt và đạt thành tích cao trong học tập.

Chúc các em học tập tốt !