RANDOM
AMBIENT
Video-Banner
VIDEO

Tuần 29 - Luyện từ và câu: Giữ phép lịch sự khi bày tỏ yêu cầu, đề nghị - Tiếng Việt 4


Qua bài giảng Luyện từ và câu: Giữ phép lịch sự khi bày tỏ yêu cầu, đề nghị, giúp các em nắm được những kiến thức khi bày tỏ yêu cầu, đề nghị ví dụ như khi nêu yêu cầu, đề nghị, phải giữ pháp lịch sự. Đồng thời, biết vận dụng những kiến thức này để làm tốt các bài tập trong SGK.

ANYMIND

 

Hãy đăng ký kênh Youtube HOC247 TV để theo dõi Video mới

Tóm tắt lý thuyết

1.1. Nhận xét

Câu 1. Hãy đọc mẩu chuyện sau:

Một sớm, thằng Hùng, mới "nhập cư" vào xóm tôi, dắt chiếc xe đạp gần hết hơi ra tiệm sửa xe của bác Hai. Nó hất hàm bảo bác Hai:

- Bơm cho cái bánh trước. Nhanh lên nhé, trễ giờ học rồi.

Bác Hai nhìn thằng Hùng rồi nói:

- Tiệm của bác hổng có bơm thuê.

- Vậy cho mượn cái bơm, tôi bơm lấy vậy.

Vừa lúc ấy, cái Hoa nhà ở cuối ngõ cũng dắt xe đạp chạy vào ríu rít chào hỏi:

- Cháu chào bác Hai ạ! Bác ơi, cho cháu mượn cái bơm nhé. Chiều nay cháu đi học về, bác coi giùm cháu nghe, hổng biết sao nó cứ xì hơi hoài.

- Được rồi. Nào để bác bơm cho. Cháu là con gái, biết bơm không mà bơm!

- Cháu cảm ơn bác nhiều.

Theo THÀNH LONG

Câu 2. Tìm các câu nêu yêu cầu, đề nghị trong mẩu chuyện đó

Gợi ý:

  • Các câu nêu yêu cầu, đề nghị trong mẩu chuyện là:
    • Bơm cho cái bánh trước. Nhanh lên nhé, trễ giờ học rồi.
    • Vậy cho mượn cái bơm, tôi bơm lấy vậy.
    • Bác ơi, cho cháu mượn cái bơm nhé. Chiều nay, cháu đi học về, bác coi giùm cháu nghe, hổng biết sao nó cứ xì hơi hoài.

Câu 3. Nhận xét về cách nêu yêu cầu, đề nghị của hai bạn Hùng và Hoa.

Gợi ý:

  • Cách nêu yêu cầu, đề nghị của Hùng: Nói trống không, tỏ vẻ xấc xược, thiếu lễ độ, thiếu lịch sự, thiếu tôn trọng người khác, không biết kính trọng người lớn hơn mình.
  • Cách nêu yêu cầu, đề nghị của Hoa: lễ phép, lịch sự.

Câu 4. Theo em, như thế nào là lịch sự khi yêu cầu, đề nghị?

Gợi ý:

  • Sự lịch sự khi nói lời yêu cầu, đề nghị thể hiện ở chỗ:
    • Nói năng phải có lễ độ.
    • Cách xưng hô với người mình yêu cầu phải phù hợp.
    • Trong lời yêu cầu không thể thiếu các từ “làm ơn, giùm, giúp”.

1.2. Ghi nhớ

  • Khi nêu yêu cầu, đề nghị, phải giữ phép lịch sự.
  • Muốn cho lời yêu cầu, đề nghị được lịch sự, cần có cách xưng hô cho phù hợp và thêm vào trước hoặc sau động từ các từ làm ơn, giùm, giúp,...
  • Có thể dùng câu hỏi để nêu yêu cầu, đề nghị.

1.3. Hướng dẫn luyện tập

Câu 1. Khi mượn bạn cái bút, em có thể chọn cách nào?

a) Cho mượn cái bút!

b) Lan ơi, cho tới mượn cái bút!

c) Lan ơi, cậu có thể cho tới mượn cái bút được không?

Gợi ý:

  • Có thể chọn cách b hoặc c.

Câu 2. Khi muốn hỏi giờ một người lớn, em chọn cách nói nào?

a) Mấy giờ rồi?

b) Bác ơi, mấy giờ rồi ạ?

c) Bác ơi, bác làm ơn cho cháu biết mấy giờ rồi!

d) Bác ơi, bác xem giùm cháu mấy giờ rồi ạ!

Gợi ý:

  • Có thể chọn một trong ba cách b, c, d.

Câu 3. So sánh từng cặp câu khiến dưới đây về tính lịch sự. Hãy cho biết vì sao những câu ấy giữ hoặc không  giữ được phép lịch sự.

a. - Lan ơi, cho tớ về với!

    - Cho đi nhờ một cái!

b. - Chiều nay, chị đón em nhé!

    - Chiều nay, chị phải đón em đấy!

c. - Đừng có mà nói như thế!

   - Theo tớ, cậu không nên nói như thế!

d. - Mở hộ cháu cái cửa!

    - Bác mở giúp cháu cái cửa này với!

Gợi ý:

a) Câu "Lan ơi, cho tớ về với!" là câu nói lịch sự vì nó thể hiện cách xưng hô phù hợp, thân mật.

  • Câu "Cho đi nhờ một cái" là câu nói rất thiếu lịch sự, vì nói như ra lệnh, lại nói trống không, thiếu từ xưng hô.

b)  Câu "Chiều nay, chị đón em nhé!" là câu khiến có tính lịch sự thể hiện rõ sự khiêm tốn lễ độ của người yêu cầu.

  • Câu "Chiều nay, chị phải đón em nhé!" là câu thiếu lịch sự vì đã nói như ra lệnh, không phù hợp lời đề nghị của người dưới                    

c)  Câu "Theo tớ, cậu không nên nói như thế!" là câu lịch sự vì nó tỏ vẻ nhã nhặn, dễ nghe.

  • Câu "Đừng có mà nói như thế!" là câu thiếu lịch sự vì nghe như lời nạt nộ, lời mệnh lệnh.  

d) Câu "Bác mở giúp cháu cái cửa này với!" là câu lịch sự vì nó thể hiện sự xưng hô đúng mực, thể hiện thái độ lễ phép.  

  • Câu "Mở hộ cháu cái cửa!" là câu thiếu lịch sự vì nó như một lời ra lệnh, nói cộc lốc, thiếu từ xưng hô.  

Câu 4. Đặt câu khiến phù hợp với các tình huống sau: 

a) Em muốn xin tiền bố mẹ để mua một quyển sổ ghi chép

b) Em đi học về nhà, nhưng nhà em chưa có ai về, em muốn ngồi nhờ bên nhà hàng xóm để chờ bố mẹ về

Gợi ý:

a) Thưa mẹ, mẹ cho con năm ngàn để con mua cuốn sổghi chép cần cho học tập.

b) Thưa bác Hai, bác cho cháu ngồi nhờ bên nhà bác một lát để chờ cha mẹ cháu về.

 
 
  • Thông qua bài giảng Luyện từ và câu: Giữ phép lịch sự khi bày tỏ yêu cầu, đề nghị, các em cần nắm được:
    • Thế nào là lời yêu cầu, đề nghị lịch sự.
    • Biết nói lời yêu cầu, đề nghị lịch sự.
    • Biết dùng các từ ngữ phù hợp với các tình huống khác nhau để đảm bảo tính lịch sự của lời yêu cầu, đề nghị.
  • Ngoài ra, các em có thể tham khảo thêm bài giảng 
    Tập làm văn: Cấu tạo của bài văn miêu tả con vật để có bước chuẩn bị thật tố cho tiết học tiếp theo.
YOMEDIA